Washington’un Tahran ile varıldığını duyurduğu mutabakat, ABD’li Cumhuriyetçilerin bir kısmı tarafından “diplomatik zafer” olarak nitelendirilirken, Demokratlar anlaşmanın içeriğine ilişkin şeffaflık talebinde bulundu.
(ANKARA) – ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran ile savaşı sona erdirmeyi amaçlayan bir mutabakata varıldığını açıklaması, Washington’da farklı tepkilere yol açtı. Cumhuriyetçilerin bir kısmı anlaşmayı Trump’ın dış politika başarısı olarak değerlendirirken, Demokratlar anlaşmanın koşullarına ilişkin belirsizliklere dikkati çekti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, anlaşma duyurusunun ardından düşen petrol fiyatlarına işaret ederek, gelişmenin Orta Doğu’da “yeni bir dönemin” başlangıcı olabileceğini söyledi. ABD merkezli Fox News’e konuşan Vance, “Başkan Trump’ın yaptığı şey, bu bölgeyi dönüştürebilecek gerçek bir alan yaratmak oldu. İran’ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacağını güvenle söyleyebiliriz” ifadelerini kullandı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Trump’ın 80’inci doğum gününe de atıfta bulunarak, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Amerika, olağanüstü cesarete, dikkat çekici bir güce ve eşsiz bir vatan sevgisine sahip bir lidere sahip olduğu için şanslı” dedi.
Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyesi Robert Aderholt, İran ile varıldığı belirtilen anlaşmanın, Barack Obama döneminde imzalanan 2015 tarihli Kapsamlı Ortak Eylem Planı’ndan (JCPOA) daha katı hükümler içereceğini söyledi. Aderholt, “Obama yönetimi döneminde varılan anlaşmanın aksine, bu anlaşma İran’ın uranyum zenginleştirmeye devam etmesine ve nükleer silah üretimi için gerekli bileşenleri biriktirmesine izin vermeyecek” dedi.
Ancak mutabakat zaptının İran’ın nükleer programına ilişkin acil ve bağlayıcı taahhütler içerdiğine dair herhangi bir resmi açıklama yapılmadı.
GRAHAM’DAN TEMKİNLİ YAKLAŞIM
İsrail’e yakınlığı ve Türkiye karşıtı tutumuyla bilinen Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ise daha temkinli bir yaklaşım gösterdi. Graham şu ifadeleri kullandı: “İran’ın anlaşmaya ilişkin yorumunun, Amerikan müzakere heyetinin öne sürdüğü çerçeveden farklı göründüğü konusunda bir miktar endişeliyim. Yasalarımız uyarınca, İran ile yapılacak herhangi bir nükleer anlaşma incelenmek ve oylanmak üzere Kongre’ye sunulacaktır. Nihai metni incelemeyi sabırsızlıkla bekliyorum.”
DEMOKRATLARDAN ELEŞTİRİ
Demokratlar ise anlaşmanın ayrıntılarının açıklanmasını istedi. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’ndeki kıdemli Demokrat üye Gregory Meeks, Trump’ın “tercihe dayalı savaşının” ABD’nin çıkarlarına zarar verdiğini belirtti.
Bununla birlikte diplomatik girişimleri desteklediğini ifade eden Meeks, “Amerikan halkı belirsiz açıklamalardan veya siyasi söylemlerden fazlasını hak ediyor. Güvenlik, net yanıtlar ve yönetimin bizi bu yetkisiz ve maliyetli savaşa sürükleyen hataları tekrarlamayacağına dair güvence istiyorlar” dedi.
Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Seth Moulton ise mutabakatı sert sözlerle eleştirerek, “Bu belge, Donald Trump’ın İran liderliğine teslimiyet belgesi niteliğinde” ifadelerini kullandı.
Yorum Yap